Skuteczność zwalczania szkodników, w przypadku każdej ochrony, a zwłaszcza kiedy decydujemy się na biorozwiązania zależy w głównej mierze od ustalenia właściwego terminu zabiegu. Odpowiednio wyznaczony termin zabiegu, to podstawa każdej ochrony: konwencjonalnej, integrowanej i ekologicznej.
W artykule zawarliśmy postawowe informacje o pułapkach feromonowych. Dowiesz się:
- Jak działają pułapki feromonowe?
- Jak prowadzić monitoring zwójek i owocówki?
- Jak stosować pułapki, zeby monitoring szkodników był skuteczny?
Pułapki feromonowe – jak działają?
Odpowiedni termin zabiegu ochrony możemy precyzyjnie określić wykorzystując do tego celu pułapki feromonowe DELTA STOP.
Dzięki pułapkom wiemy dokładnie jaka jest presja ze strony poszczególnych szkodników konkretnie w naszym sadzie. Należy podkreślić, że może być ona zupełnie inna nawet w obrębie poszczególnych kwater.
Stosowanie pułapek feromonowych DeltaSTOP to podstawowy i nieskomplikowany sposób na określenie obecności i presji szkodników oraz na wyznaczenie optymalnego momentu dla działań ochroniarskich. Pułapki feromonowe działają w różny sposób, w zależności od gatunku, na który są zastawiane. Wszystkie mają jednak jedną wspólną cechę – feromon. Jest to szczególna cząsteczka zapachowa, która wabi owady do miejsca, w którym znajduje się pułapka. Feromony z dyspensera roznoszone są wraz z ruchami powietrza i działają na duże odległości, nawet kilku kilometrów, wabiąc samce danego gatunku. Te substancje są niezwykle selektywne i działają tylko na konkretny rodzaj szkodników.
Wielu sadowników nie zdaje sobie sprawy, ze prawidłowo prowadzony monitoring prowadzi do redukcji kosztów ochrony poprzez zmniejszenie liczby zabiegów.
Jest to kluczowy czynnik prowadzący do większej opłacalności produkcji sadowniczej, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu skuteczności zabiegów z użyciem insektycydów, zwłaszcza tych biologicznych, często charakteryzujących się działaniem żołądkowym.
Prawidłowo i w optymalnym czasie wykonane zabiegi przy użyciu biologicznych preparatów m.in. Lepinox®PLUS i Madex MAX® charakteryzują się wysoką skutecznością, porównywalną do standardowych, chemicznych insektycydów.
Monitoring zwójek i owocówki jabłkóweczki
Monitoring przy użyciu pułapek feromonowych daje nam możliwość poznania składu gatunkowego populacji zwójek liściowych w naszym sadzie, termin rozpoczęcia lotów poszczególnych gatunków oraz ich dynamikę. Należy przy tym pamiętać, że bardzo ważną kwestią jest właściwy termin wywieszenia pułapek w sadzie i różni się on w zależności od gatunku. Jeśli za późno wywiesimy pułapki feromonowe to późniejsze zabiegi mogą okazać się nietrafione. Poza tym pułapki należy kontrolować przynajmniej
2-3 razy w tygodniu i liczyć przyklejone do podłóg lepowych samce motyli i najlepiej od razu usuwać je za pomocą pęsety. Pamiętajmy także o wymianie feromonów co ok. 4 – 5 tygodni oraz podłóg lepowych kiedy już są bardzo zalepione owadami lub jeśli naniesiony klej nie jest już wystarczająco mocny.
Wszystkie dane uzyskane z pułapek należy systematycznie zapisywać i analizować. Kilkuletnia analiza rejestrowanych lotów motyli pozwala na poznanie zachodzących w sadzie zmian dotyczących składu gatunkowego zwójek. Obserwacje odłowów pomagają wyznaczyć najbardziej optymalny moment zastosowania insektycydów, dostosowany do gatunków dominujących w danej kwaterze.
Jak stosować pułapki feromonowe?
- Pułapki feromonowe umieszczamy tydzień przed spodziewanym lotem dorosłych osobników szkodliwych gatunków owadów.
- Kontrolujemy pułapki 2-3 razy w tygodniu.
- Liczba pułapek: min. 3 sztuki/ha (równomiernie rozmieszczone) – oddalone o co najmniej 50 m od siebie.
- Nie należy umieszczać kilku dyspenserów feromonowych w jednej pułapce.
Instrukcja montażu >tutaj<
Terminy wywieszania pułapek dla poszczególnych gatunków zwójek wraz z przewidywanymi okresami lotu.
| Gatunek | Liczba pokoleń | Forma zimująca | Pierwsze zabiegi | Terminy wywieszania pułapek | Przewidywane loty motyli |
| zwójka siatkóweczka (Adoxophyes orana) | 2 | młode gąsienice | faza zielonego pąka jabłoni | połowa maja | II i III dekada maja do przełomu czerwca i lipca – pierwsze pokolenie II połowa lipca i w sierpniu (czasem we wrześniu) – drugie pokolenie |
| wydłubka oczateczka (Spilonota ocellana) | 1 | młode gąsienice | faza wczesnego zielonego pąka | połowa maja | II połowa maja do sierpnia |
| zwójka różóweczka (Archips rosana) | 1-2 | jaja w złożach | tuż przed kwitnieniem jabłoni | początek czerwca | II i III dekada czerwca do końca lipca |
| zwójka bukóweczka = zwójka iwineczka (Pandemis heparana) | 1 | młode gąsienice | tuż przed kwitnieniem jabłoni | od początku czerwca | czerwiec-lipiec – pierwsze pokolenie II połowa sierpnia – drugie pokolenie |
| owocówka jabłkóweczka (Cydia pomonella) | 2 | gąsienice | zwykle pod koniec maja lub w I połowie czerwca | Przełom kwietnia i maja | zwykle od połowy maja (czasem już na przełomie IV I V) – lot pierwszego pokolenia trwa ok. 6 tygodni II połowa lipca- i połowa sierpnia – drugie pokolenie |
Katarzyna Woszczyk – menedżer ds. rozwoju produktów, Biocont Polska